Blog 15/164

Een moestuin zonder bonen? Onmogelijk


Een moestuin en bonen.

Of je moestuin nu een enkele moestuinbak is of een mega-grote volkstuin: bonen horen erbij.

Ook in de Makkelijke Moestuin.

Geen moestuin zonder boontjes?

Nee. Wat mij betreft niet.

Verse boontjes uit eigen tuin zijn hartstikke lekker: veel lekkerder dan die uit de winkel. Ze zijn vrij makkelijk te telen, nemen weinig ruimte in, en geven een grote opbrengst.

oogsten spekbonen
oogsten spekbonen

En met de oogst kan je van alles doen: koken, roerbakken, kort-gekookt door salades en door de soep.

Ik eet ze veel en teel ze elk jaar.

Dan heb ik het vooral over bonen waar je de verse peulen van eet, zoals sperziebonen. En niet over droogbonen die je teelt voor de bonen zelf, zoals witte en bruine bonen. Want die teel ik niet.

Vrij makkelijk telen? Zijn er dan ook haken en ogen?

Dat valt reuze mee. Het enige dat lastig is, is dat bonen van lekker mooi weer houden en niet van natte voeten.

Bonen zaaien doe je van begin mei tot eind juni. Juist dan moet het warm en droog weer zijn, want bij kou en regen komen ze niet goed op. En laat dat nu net geen garantie zijn in Nederland.

zaailingen van spekboon
zaailingen van spekboon

Bovendien zijn de jonge zaailingen erg kwetsbaar voor nachtvorst. En voor slakken.

Maar komen de plantjes ongeschonden door de eerste weken heen, dan is het verder appeltje-eitje. Dan hoef je er amper meer naar om te kijken tot het moment dat je kan oogsten.

Kan je bij koud weer bonen voorzaaien?

Ja, dat kan heel goed. Zaailingen van bonen kan je goed verplanten.

In een koude meimaand kan je er dus voor kiezen om je plantjes binnen voor te zaaien.

Voorzaaien kan in vermiculiet, of in potjes Makkelijke Moestuinmix.

Half-half werkt ook goed. Dan vul je het potje half met MM-mix, en strooi je het af met een laag voorzaaivermiculiet.

bonen voorzaaien in half MM-mix / half vermiculiet
bonen voorzaaien in half MM-mix / half vermiculiet

De zaden leg je in de vermiculiet. Die blijven dan goed vochtig waardoor ze snel ontkiemen. De wortels duiken de mix in, en het groen groeit naar boven.

Zodra de kiemplantjes opgekomen zijn en het warmer weer wordt, laat je ze wennen aan de buitenlucht (afharden). En na een paar dagen plant je ze in je bak.

Zo lang mogelijk oogsten

Zelf probeer ik de oogst zo lang mogelijk te rekken door vroeg te beginnen met zaaien en zo lang mogelijk daarmee door te gaan.

Als je stambonen én stokbonen teelt, oogst je met een beetje mazzel vanaf begin juli tot aan de eerste vorst.

Vorig jaar oogstte ik nog in november.

Wat is het verschil tussen stambonen en stokbonen?

Het belangrijkste verschil is de hoogte.

Stam- of struikbonen worden ongeveer 40 cm hoog. Er passen 9 plantjes in een vak van 30 bij 30 cm.

Tijdens de groei geef je ze steun door er een u-vorm van tuingaas overheen te zetten. Zo hou je ze netjes rechtop en binnen het vak.

rekje van tuingaas geeft steun aan stambonen
rekje van tuingaas geeft steun aan stambonen

Stokbonen worden hoog en blijven maar groeien. Geef je ze de kans, dan halen ze met gemak de drie meter of meer.

Op die hoogte is het lastig plukken. Mijn klimrekken zijn dus 2 meter hoog. Komen de planten daar bovenuit, dan leidt ik de ranken naar opzij.

stokbonen komen boven klimrek uit
stokbonen komen boven klimrek uit

Er passen 8 planten in een vak: 4 aan de voorkant van het klimrek en vier aan de achterkant.

En verder?

Stamboontjes bloeien eerder. Je kan er dus sneller van oogsten: al na een week of acht.

De oogst duurt ongeveer twee weken en als je alle boontjes geplukt hebt, haal je de planten eruit.

stamboontjes oogsten
stamboontjes oogsten

Om lang te oogsten zaai je vanaf half mei tot eind juni elke twee weken een nieuw vak in. Dan pluk je van half juli tot half september.

Bij stokbonen is dat anders. Die stoppen eerst al hun energie in de groei omhoog. Ze bloeien later dan de lage soorten en bij optimaal weer pluk je pas de eerste bonen na een week of negen.

Daar staat tegenover dat stokbonen blijven doorgroeien en bloeien. Er komen dus telkens nieuwe bonen aan dezelfde planten en je hoeft geen nieuwe vakken in te zaaien.

Zijn er veel verschillende soorten?

Ja, best wel. Honderden. Alleen al van de ‘gewone’ sperzieboon kan je veel soorten vinden.

En dan heb je ook nog snijbonen, spekbonen, pronkbonen, boterbonen, naaldbonen, chinese bonen en kousebandbonen. Dan ben ik er vast nog een aantal vergeten.

Daarnaast heb je vele soorten boontjes waarvan je alleen de bonen eet: vers of gedroogd.

Als laatste heb je nog bonen die er tussenin zitten: daar eet je óf de jonge peulen van, óf de verse bonen zelf.

drie stadia Kievitsbonen: eetbare peulen, verse bonen en droge bonen
drie stadia Kievitsbonen: eetbare peulen, verse bonen en droge bonen

En als je ze vergeet dan kan je in het najaar ook nog de bonen uit de verdroogde peulen oogsten. Die kan je lang bewaren: als droogboon.

Welke bonen teel je zelf?

Omdat ik veel bakken heb en veel klimrekken, teel ik én stambonen én stokbonen. Door de jaren heen zijn hier al veel soorten uitgeprobeerd, maar nu houden we het bij 4 soorten.

Twee lage stambonen:

  • Kievitboon 'Type Borlotto': laagblijvende boon met mooie roodgevlekte peulen en bonen. Oogst de jonge peulen of wacht tot de bonen dik worden. Super lekker!
  • Stamboon 'Record': lekkere malse sperzieboontjes zonder draad.

Twee hoge stokbonen:

  • Stoksnijboon 'Helda': heerlijke snijbonen met lange, brede, afgeplatte peulen.
  • Spekboon ‘Neckarkönigin: zeer productieve sperzieboon; met lange, malse en vlezige peulen.

Over de stokspekboon heb ik net een uitgebreide pagina geschreven.

De andere drie volgen in de komende weken.

Waar kan je ze kopen?

Wat denk je? In de shop natuurlijk ;-) Tijdelijk zelfs met 50% korting.

Op de zakjes staat precies hoe en waar je ze moet zaaien in je Makkelijke Moestuinbak.

De stokbonen zitten in het zadenpakketje Klimmers, en de stambonen in het zadenpakketje Zomers.

Naar de zadenshop

groentes

Vorige Post Volgende Post

Blog Comments powered by Disqus.