03 mei 2020

Hoe hou je voor-gezaaide plantjes goed op de vensterbank?

Voorgezaaide tomaten op de vensterbank
Voorgezaaide tomaten op de vensterbank
Zomergroentes zaai je lang vóór de datum dat ze naar buiten mogen. Bij tomaten is dat al snel een week of 7. Om die voorgezaaide moestuinplantjes binnen goed op te laten groeien, hebben ze 4 dingen nodig:

  • véél licht - liefst zonlicht en van bovenaf
  • de juiste temperatuur - zo rond de 15 °C
  • genoeg voeding - maar niet te veel
  • regelmatig water

Dus. Hoe krijg je dat voor elkaar?

(Die vraag stelde ik ook op de community. Veel van de onderstaande foto's komen daar vandaan.)

Voorzaaien op de vensterbank

Veel moestuinders zaaien in het voorjaar hun zomergroentes voor op de vensterbank. Ik ook.

Voor tomaten doe je dat zo rond eind maart of begin april. Maar omdat tomaten absoluut niet tegen kou kunnen, mogen de plantjes pas eind mei naar buiten. Tussen zaaien en naar buiten zit dus al snel een week of 7.

Al die tijd moet je je plantjes binnen gezond en sterk laten opgroeien. En geloof me: dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Ik loop er even met je doorheen.

1. Zaailingen willen zoveel mogelijk licht

Om goed te groeien hebben je planten zonlicht nodig. Daar maken ze zelfs een deel van hun voeding mee aan. Krijgen ze niet genoeg licht dan gaan ze daarnaar op zoek: het worden dan langgerekte en slappe plantjes.

Zaailingen van tomaten: te weinig licht en veel te dicht op elkaar
Zaallingen van tomaten: te weinig licht en veel te dicht op elkaar

Daarom kies je de zonnigste plek uit die je hebt. Zet je plantjes zo dicht mogelijk bij het raam om te voorkomen dat ze scheef gaan groeien. En draai de potjes ook regelmatig om, dan krijgen alle kanten licht.

LauraMM zet ze daarom op een tafeltje wat ze makkelijk kan verplaatsen. Zo houdt ze haar plantjes de hele dag zoveel mogelijk in het licht.

Verplaatsbaar tafeltje om zaailingen zoveel mogelijk licht te geven
Tafeltje verhuist van links naar rechts om in de zon te blijven staan

Een vensterbank op het zuiden is voor het zonlicht dus perfect. Maar - en nu komt het - de temperatuur is ook belangrijk. En dat is op zo’n vensterbank weer vaak een probleem.

2. Niet te warm - zo rond de 15 °C

Om te ontkiemen hebben zomergroentes veel warmte nodig, ongeveer 20 °C. Maar zijn het eenmaal plantjes, dan is dat al snel te warm. Niet omdat ze daar niet tegen kunnen, maar bij lagere temperaturen groeien ze minder snel en worden ze steviger. En dat wil je bereiken.

Je zet je planten dus het beste op een lichte, maar niet te warme plek. Ervaren moestuinders zetten hun zaailingen daarom na het opkomen op een lichte, onverwarmde slaapkamer, of in een koude kas.

Mochi zet ze onder een dakraam in de logeerkamer:

Zaailingen in de logeerkamer onder een dakraam
Zaailingen op de logeerkamer

Bij Xanadu staan ze in het trapgat, onder een lichtkoepel. Loopt de warmte op, dan zet ze deur open naar het dakterras.

Voorgezaaide planten onder een lichtkoepel
Voorgezaaide planten onder een lichtkoepel

Maar heb jij niet zo'n ideale plek, of is het aanhoudend zonnig zoals de afgelopen weken, dan moet je schipperen. Haal je planten dan op het heets van de dag weg voor het raam. Of zet er wat tussen: een vel wit papier bijvoorbeeld, of een stuk vitrage.

Tinus doet dat zo:

Vitrage beschermen zaailingen tegen te felle zon
Vitrage beschermt courgette tegen te felle zon

Vaak kan je toch niet voorkomen dat je plantjes vrij snel groeien en niet zo stevig worden als in een kas. Daarom moet je de planten vanaf half mei heel voorzichtig laten wennen aan de buitenlucht. Daarover straks meer.

3. Genoeg voeding maar niet te veel

Zolang je zaailingen klein zijn hebben ze nog niet veel voeding nodig. In potgrond zit meestal veel te veel en daardoor groeien ze te snel. Half Makkelijke Moestuinmix en half vermiculiet is al beter. Daar zit genoeg voeding in voor de eerste weken.

Struiktomaat voorzaaien op een mengsel van half vermiculiet en half MM-mix
Voorzaaien op een mengsel van half MM-mix en half vermiculiet

Maar als de plantjes groter wordt hebben ze méér nodig. Zaailingen van tomaten zet je daarom rond eind april in een grotere pot met alleen MM-mix.

Gele struiktomaat op vensterbank begin mei
Gele struiktomaat, net verpot naar pot met MM-mix

Pompoenen, komkommers courgettes hebben veel groter zaden en zaai je veel later voor: vanaf eind april tot begin mei. Ook die zaai je op zo’n mengsel: of in een vrij grote pot, of in zo’n MM-Airpot van ons.

Net ontkiempe courgette in een MM-airpotje
Net opgekomen klimcourgette

Omdat deze plantjes veel korter binnen staan, hoef je ze niet meer over te planten naar een grotere pot.

4. Regelmatig water

Dat is wel logisch toch? Hou de mix goed vochtig, vanaf het prille begin, tot het moment dat ze naar buiten mogen. Hoe groter de plantjes, hoe vaker je water moet geven.

Laten wennen aan de buitenlucht

Nou, en als je dat allemaal hebt gedaan - en alles goed is gegaan - heb je ná de 2e helft van mei mooie planten die naar buiten mogen. Want na half mei is de kans op nacht vorst zo goed als afwezig.

Maar voor je ze dag én nacht buiten kan laten, moet je ze eerst goed laten wennen aan de buitenlucht.

Binnen opgekweekte moestuinplanten laat je eerst lwennen aan de buitenlucht voor je ze buiten uitplant
Afharden: laten wennen aan de buitenlucht

Dat noem je afharden en doe je door ze elke dag een poosje langer buiten te zetten. Na een dag of 5 laat je ze ook ’s nachts buiten, en als de dagen daarop de temperatuur boven de 10 °C blijft, zet je ze over in je moestuinbak.

Ook daar moeten ze nog even aan wennen, maar na een week beginnen ze dan weer te groeien.

De rest is appeltje - eitje

Het goedhouden op de vensterbank van de voorgezaaide plantjes is verreweg het lastigste van zomergroentes.

Staan ze eenmaal buiten, dan gaat bijna alles vanzelf. Op af en toe wat verzorging na. Maar daarover vertel ik een volgende keer 😉.

Succes!

PS: Tips van ervaren MM-ers

Op de community kwamen nog veel meer tips en foto's binnen dan die ik hier liet zien:

Je vindt de post hier

De beste tip? Begin zo laat mogelijk met voorzaaien, dan verkort je de tijd dat je dit alles moet doen. Tomaten pas in de dagen voor 15 april, en de rest pas vanaf begin mei.

Die onthou ik voor volgend jaar 😊.

Moestuintips in je mailbox

Mail van Makkelijke Moestuin