22 nov 2018

Mijn Makkelijke Moestuin winterbak

Toen ik in 2007 begon met de Makkelijke Moestuin had ik nooit gedacht dat ik een winterbak zou maken, laat staan die gebruiken.

koude bak of winterbak
Koude bak of winterbak

De eerste jaren vond ik het na de zomer altijd wel welletjes en verwaarloosde ik mijn bakken tot het volgende voorjaar.

Tuinieren in de winter? Echt niet.

Maar als je gewend bent om elke ochtend wat groen te scoren voor je groene smoothies dan wil je dat 's winters ook doen.

En daar heb je een winterbak voor nodig. Ofwel een koude bak.


Wat is een koude bak en waar gebruik je die voor

Ervaren moestuinders maken graag gebruik van koude bakken. Dat zijn houten kweekbakken zonder bodem waar ze een doorzichtig deksel op leggen. Meestal van glas.

Ze gebruiken zo'n bak om vroeg in het voorjaar jonge planten op te kweken en af te harden. Maar ook om in het najaar langer door te gaan met het telen van hun groentes.

Zet je zo'n bak op een beschutte plaats - in de zon en uit de wind - dan kan je daar de hele winter door (veld)sla, spinazie en snijkool oogsten. Vooral als je de bak in de koudste periodes ‘s nachts afdekt met een (isolatie-)deken.

Dat leek me wel wat.


Hoe kom ik aan zo'n bak?

Omdat je in de Makkelijke Moestuin toch al gebruik maakt van bakken, leek het me vrij eenvoudig om van één van die bakken een winterbak te maken. Eind 2014 vroeg ik Eisse, een bevriende timmerman, om advies.

"Geef mij maar zo’n bak van je mee, dan maak ik 'm wel", zei hij.

Een week later kwam hij terug met een opzetbak. Met deksel:

moestuinbak met opzetframe en deksel
Moestuinbak met opzetframe en deksel

Ziet er superstrak uit, toch?


Je kan 'm zelf maken

Voor je me gaat vragen of ik ook zo’n bak voor jou kan regelen: sorry - no can do.

Maar Eisse zei dat je het makkelijk zelf kan maken:

Je maakt een frame dat bovenop een bestaande bak past.

Maak het frame aan de achterkant wat hoger dan aan de voorkant. Zo vangt de bak in de winter - als de zon lager staat - toch toch nog behoorlijk van zonlicht op.

Leg op het frame een passend kozijn met een doorzichtige plaat. Eisse gebruikte daar plastic voor.

Het deksel van een koude bak of winterbak maak je vast met scharnieren
Scharnieren van het deksel

Als laatste bevestig je het kozijn met scharnieren aan de hoge kant van het opzetframe. Zo kan je het raam makkelijke openklappen om in je bak te werken, te oogsten of water te geven.


Handig: verplaatsbaar - of toch niet?

Eisse gebruikte een bak met bodem en zette daar wielen onder.

Het plan was om de bak in de winter op het terras bij de achterdeur te zetten en in het voorjaar ergens anders.

Dat lijkt een prima idee, maar vochtige mix is loodzwaar. In de praktijk is de bak dus nooit verplaatst. 😉


Wat zet je er in?

Voor de winter kies je andere groentes dan voor de zomer. Spinazie bijvoorbeeld, en veldsla.

geschikte groentes voor een winterbak
Geschikte groentes voor een winterbak

Maar ook rucola en snijbiet houden het lang uit.

Winterpostelein is erg lekker en het blijkt een van de weinige groentes te zijn die omega-3 bevatten. Prima voor salades, rauw in de stamp en in de smoothies.

winterpostelein en winter-doperwten
Winterpostelein en winter-doperwten

Heel verrassend is de wintererwt: een vroege doperwt. Die kweek je in het najaar niet voor de erwten maar voor het groen. De scheuten groeien snel en zijn ideaal om mee te roerbakken. Zelfs rauw zijn ze erg lekker.

Verder poot ik er altijd wat tenen knoflook in. Dat kan ook in de gewone bakken maar hierin lopen ze sneller uit. Het groen is lekker door de sla.


Het eerste jaar

De eerste winter was niet echt koud - afgezien van een flinke sneeuwbui. Die isolatiedeken was dus niet nodig.

winterpostelein in januari
Winterpostelein in januari

Tijdens de wintermaanden konden we al flink wat postelein en erwtenscheuten oogsten.

Dat voorjaar was zó koud dat in mijn gewone bakken tijdens het vroege voorjaar maar bar weinig wilde groeien.

Makkelijke Moestuinbakken eind april 2015
Gewone bakken - eind april 2015

In tegenstelling tot mijn winterbak want die stond al lekker vol met groentes.

Dit was 'm half maart:

Winterbak Makkelijke Moestuin half maart
Half maart 2015

En zo zag ie er half april uit:

Makkelijke Moestuin winterbak half april 2015
Half april 2015


Hoe ging het verder?

De bak stond het hele jaar vol. In de zomer was hij superhandig om wat kwetsbare plantjes in te zetten - zoals basilicum.

Eind november zag ie er zo uit:

Winterbak na regen/hagelbui in november
Winterbak na regen/hagelbui in november

Je ziet een mengsel van wat aziatische bladgroentes, de eerste erwtenscheuten komen al op, er staan sprietjes lente-ui, winterpostelein, en nog wat kleine sla-, spinazie- en veldslaplantjes.

De witte korreltjes tussen de plantjes is hagel. Nét toen ik de foto's nam 😐.

Tijdens de wintermaanden laat ik de bak meestal dicht. Soms leg ik een plankje tussen de bak en het raam. Om natte mix te laten uitwasemen en om tijdens zonnige dagen de temperatuur in de bak niet te hoog te laten oplopen.


Update eind 2018

Nu is het 4 jaar later. Al die tijd stond de bak vol, op de afgelopen zomer na. Want met die hitte en droogte had het weinig zin.

Zo staat de bak er nu bij:

Makkelijke Moestuin winterbak november 2018
Héél veel winterpostelein en nog wat kleine zaailingen

De ene helft staat propvol met spontaan opgekomen winterpostelein. Daar eten we al weken de lekkerste salades van en met een beetje mazzel kunnen we dat de hele winter blijven doen.

In de andere helft komen de zaailingen op van wintererwt, spinazie, rucola en wintersla. De laatste soort ben ik aan het testen.

En waar is het deksel?

Ai, pijnlijk. De afgelopen zomer ging ik er op staan. Per ongeluk, dat wel.

"Eh, Eisse, wil je nog wat voor me doen?" "No problem Jelle" Prima gast, die Eisse. 😀

Maar tot het deksel weer terug komt gebruik ik bij nachtvorst een stukje vliesdoek:

Vliesdoek tegen nachtvorst
Vliesdoek tegen nachtvorst

Tot nu toe gaat dat goed.

Blog Comments powered by Disqus.

Moestuintips in je mailbox

Mail van Makkelijke Moestuin