RUPSEN VAN HET KOOLWITJE
(EN GATEN IN JE GROENTES)

Superleuk toch, die rondfladderende vlinders?

Zeker.

Maar ze leggen ook eitjes.

En daar komen hele vervelende rupsen uit:

Nee hè: toch geen koolwitjes ?!

Vooral de koolwitjes zijn berucht: hun groene en zwart-gele rupsen vreten in no-time grote gaten in het blad van je groentes. Als je goed luistert hoor je ze knagen.

Zoals hun naam al aangeeft: ze hebben het vooral gemunt op het blad van koolplanten. de kleine rupsen knagen vooral aan het jonge blad. Maar de grotere gaan rustig verder met het oudere blad: niets is veilig.
 
Dat is een van de redenen waarom ik zo min mogelijk koolsoorten in mijn moestuinbakken zet. Met uitzondering van de palmkool. Maar soms kom ik ze zelfs tegen op mijn mooie kropjes sla: gadver.

Je merkt meestal pas dat er wat mis is als je de gaten in je planten ontdekt. De rupsen zelf vallen niet op, vooral de groene niet: 

rups van het kleine koolwitje op palmkool
zoekplaatje: waar zit de rups?

Hoe voorkom je rupsen? 

Eigenlijk is er maar één manier die echt helpt en dat is je koolplanten onder een tunneltje van insectengaas of vlies zetten.

Daarmee voorkom je dat de vlinders hun eitjes op het blad kunnen afzetten.

Erg mooi ziet dat er niet uit en daarom doe ik het niet. Ook omdat ik elk jaar weer hoop dat het wel mee zal vallen ;-).  

Leid ze om de tuin

In plaats daarvan gebruik ik een paar afleidingstactieken. 

Zo zet ik elk jaar Oost-Indische kers in mijn tuin:

Oost-Indische kers in de moestuin
Oost-Indische kers

Vlinders leggen graag hun eitjes op het blad.

Daarmee vergroot je de kans dat je koolplanten wat meer met rust gelaten worden. 

Bovendien zijn de bloemen en het jonge blad eetbaar. Die smaken een beetje pittig: net als radijs.

Ergens las ik dat je ook witte eierschalen tussen de koolplanten kan leggen.

Door de witte kleur denkt het koolwitje dat de planten al gebruikt worden door een soortgenoot en zoekt dan een andere plek.

Je kan het allicht proberen.

Afschrikken met peper en knoflook

Een andere tip is flink strooien met de peperbus.

Dat is niet schadelijk voor je planten maar de vlinders houden er niet van. Slakken ook niet.

Maar let op: bij gebrek aan gewone peper strooide ik vorig jaar met pure cayennepeper. Mijn jonge basilicumplantjes gingen daaraan onderdoor.

Hou het dus bij poeder van witte en zwarte peper.

Spuiten met knoflookspray helpt ook.

De één-kuur-tegen-alles-spray

Deze helpt niet alleen tegen rupsen maar ook tegen slakken en allerlei ander ongedierte: onder andere mieren, bladluizen, larven, insecten, en witte vlieg.

In de aanval: met peper en knoflookspray

Omdat deze spray olie (uit de knoflook) en zeep bevat, blijft het aan de plant plakken en verstikt het luizen en de piepkleine rupsen die uit de eitjes komen. Het maakt het blad ook oneetbaar voor die beesten.

Bovendien schijnen slakken een hekel te hebben aan de knoflookgeur.

De geur is inderdaad heftig aanwezig: je tuin ruikt al snel naar een Franse keuken.

Recept voor knoflookspray

Nodig:

  • 1 liter water
  • 5 tenen knoflook (in stukjes)
  • 1 kleine ui (in stukken)
  • 1 theelepel cayennepeper
  • 1 eetlepel groene zeep

Bereiden:

Doe het water in een fles, samen met de knoflook en de ui. Laat het een paar dagen trekken.

Zeef het water en meng het met de peper en de zeep.

Doe het in een spuitfles.

Gebruik:

Spuit de planten elke paar dagen in, ook aan de onderkant van het blad. Herhaal dat net zo lang tot je geen ongedierte meer ziet.

Na een week spuit je nog een keer om de uitgekomen larven en eitjes te doden.

Na regen moet je opnieuw spuiten.
 

En wat als je plant al flink is aangetast?

Als de plant zo goed als weggegeten is, kan je die beter opgeven en uit je bak halen.

Maar blad waar een paar gaten inzitten smaakt net zo lekker als blad dat nog puntgaaf is. In soep en smoothies zie je daar toch niets van.

En nee: je wordt er niet ziek van, zelfs niet als je per ongeluk zo’n eitje of mini wormpje binnen krijgt ;-).

Palmkool kan je meestal gewoon laten staan. Want hoe lelijk die er ook uitziet: de plant gaat gewoon door met nieuw blad aanmaken. 

door rupsen aangevreten palmkool met nieuw blad
aangevreten palmkool met nieuw blad

Als je de rupsen weghaalt en voorkomt dat er nieuwe komen, kan je in het najaar en in de winter toch nog flink wat blad oogsten. 

Dus: hoe ga je te werk?

Ga zodra je die leuke vlinders ziet regelmatig op controle.

Speur het blad van je koolplanten af, op zoek naar rupsen. Pluk die weg. 

Kijk ook af en toe aan de onderkant van het blad of je eitjes ziet en wrijf die meteen weg. 

eitjes van koolwitje aan de onderkant van koolblad - rechts: al flink uitgegroeide rupsen
links: eitjes aan de onderkant van het blad - rechts: al flink uitgegroeide rupsen

En gebruik de knoflookspray om te voorkomen dat er nieuwe komen.

Succes!

PS:
Wil je dit soort artikelen in je mailbox ontvangen? Geef je dan op voor de MM-mails als je dat nog niet gedaan hebt. Dan hou ik je het hele moestuinseizoen op de hoogte :-)