Onderwerpen

Kerstomaatjes zaaien en opkweken

Kerstomaatjes

Red Cherry - Cerise / Solanum lycopersicum

plantenfamilie: vrucht

Kerstomaatjes zijn leuk en lekker en van één plant kan je veel oogsten. Deze soort maakt mooie lange trossen vol heerlijk zoete tomaatjes!

Geef 'm een mooie zonnige en beschutte plek bij het klimrek of - als je zeker wilt weten dat je straks veel kunt oogsten - in een koude kas.

Tomaten zijn echte zomergroentes en kunnen niet tegen koud weer. Omdat ze er lang over doen om vrucht te dragen moet je ze uiterlijk half april binnen voorzaaien en opkweken. Doe je dat later dan is de zomer al bijna voorbij als de tomaatjes groeien. Die worden dan nooit meer lekker rood en zoet.

De binnen opgekweekte plantjes zet je zo rond eind mei in een vak bij het klimrek.

Voorzaaien

Verreweg de makkelijkste en succesvolste manier om tomatenzaadjes op te kweken, is als je ze zaait in een afgesloten bakje met een laagje vochtige voorzaaivermiculiet.

Zaadjes van kerstomaat Red Cherry

Verder heb je nodig:

Een zeef, een kom met water (groot genoeg om de zeef in te hangen), een zakje met fijne vermiculiet en een doorzichtig plastic bakje met deksel; minstens 5 cm hoog.

Zeef, kom met water en fijne vermiculiet

De vermiculiet en de bakjes vindt je in de shop

Hoe ga je aan het werk?

Vul de kom met water en het plastic bakje voor 1/3 met vermiculiet. Kiep de vermiculiet in de zeef en hang die een paar secondes in de kom met water.

Hang de zeef met fijne vermiculiet in de kom met water

De vermiculiet zuigt het water op. Dat kan je goed zien want die wordt donkerder van kleur. Gooi dan het water weg en laat de vermiculiet nog even goed uitdruipen.

Schep een laagje van zo'n 2-3 cm vochtige vermiculiet in het plastic bakje en leg daar ongeveer 3 x zoveel zaadjes op als de hoeveelheid plantjes die je straks wilt hebben.

Waarom zaai je 3 zaden als je maar 1 planten nodig hebt? Dat doe je voor de zekerheid. Komen ze alle drie op dan heb je extra plantjes als reserve. Komt er maar 1 op dan is dat natuurlijk ook goed!

Heb je dat gedaan dan schep je er nog een dun laagje vermiculiet bovenop:

Dek de zaadjes af met een laagje vermiculiet

Dan sluit je het bakje af met het dekseltje. Zo droogt de vermiculiet niet uit en hoef je daar verder niet op te letten.

Tomatenzaadjes uit het zadenpakketje Klimmers

Zet het bakje op een warme plek in de woonkamer (niet op de verwarming; dat is té warm). Omdat de zaden het beste kiemen in het donker leg je er een donkere lap overheen. Daar doen ze tussen de 3 en 10 dagen over.

Dek het bakje af om het licht buiten te sluiten

Kijk nu elke dag onder de lap of je de zaailingen al ziet verschijnen. Zodra dat het geval is haal je de lap eraf en zet je het - nog steeds afgesloten bakje - op een lichte plek.

de eerste zaailingen komen op!

Als alle zaadjes zijn gekiemd heb je nu meer zaailingen in je bakje staan dan je nodig hebt. Kweek ze allemaal op; dan heb je er een paar als reserve of voor de weggeef. Als je maar 1 plantje hebt is dat natuurlijk ook goed.)

Zodra de zaailingen tegen het dekseltje aankomen kan je ze verspenen. Zo heet het als je de mini-plantjes voor de eerste keer verplant.

Verspenen van de tomaten zaailingen

Hoe je dat precies doet kan je hier lezen.

Na het verspenen zet je de potjes in vol daglicht. Hoe meer licht hoe beter! Let wel op dat ze niet té warm staan: 15 - 20 graden is perfect. Hou de mix vochtig, maar niet kletsnat; de worteltjes hebben veel lucht nodig om goed te groeien.

Als na een week of twee je plantjes goed gegroeid zijn, en al een paar nieuwe blaadjes hebben gekregen, zet je ze weer in over grotere potjes. Dat lijkt omslachtig, maar je geeft ze daardoor de kans om nog steviger te worden.

Gelijktijdig gezaaide zaailingen: in wc-rolletjes en in grotere pot

Lees hier waarom je ze nog een keer verpot.

Vul die met MM-mix en maak daar een diep gat in. Haal de tomatenplantjes voorzichtig uit de potjes en zet ze zo diep mogelijk in de nieuwe pot. Zo kunnen er langs de stengel extra wortels groeien die helpen om nog beter te groeien.

Geef nog een beetje water en plaats de potten op een lichte maar niet al te warme plek.

Als je een onverwarmde kas hebt, kan je de potjes daar rond eind april overdag inzetten. Hou de temperatuur dan wel goed in de gaten: Tomaten hebben minstens 18 graden nodig om te groeien, onder de 15 graden stoppen ze en onder de 10 gaan ze dood.

Haal ze dus 's nachts naar binnen als het dan nog te koud is.

Plantjes afharden

Zo rond half mei begin je met de plantjes te laten wennen aan de buitenlucht. Dat heet 'afharden'. Daarvoor moet het wel een beetje lekker weer zijn, dus als het nog heel koud kan je beter wachten tot het weer wat beter wordt.

Zaailingen van tomaat, courgette en pompoen in het zonnetje

Dat laten wennen doe je geleidelijk aan.

Zou je de planten in één keer vanuit binnen in je bak planten, dan overleven ze dat waarschijnlijk niet. Dat heeft niet alleen met de temperatuur te maken, maar ook met de schommelingen daarin: binnen zijn die er niet, buiten wel. Voor wind geldt precies hetzelfde.

Afharden doe je zo

Naar buiten in de moestuinbak

Eind mei of begin juni zijn je plantjes helemaal gewend aan het buitenleven en geef je ze een mooi plekje in je bak.

Maak daarvoor een diep gat in het vak bij het klimrek dat je hiervoor gereserveerd hebt. Doe dat door met het schepje de mix opzij te duwen. Giet het gat vol met water.

Tomaten vragen veel voeding dus geef meteen een flinke schep extra compost. Veel telers gooien zelfs een schep oude koe- of paardenmest in het plantgat, maar een paar fijn-gesneden bananenschillen, een flinke schep koffiedik en wat fijngestampte eierschalen kan ook.

Haal dan voorzichtig het plantje uit de pot en zet het plantje in het gat: zo diep mogelijk. Dat zorgt voor nog meer wortels.

Druk de MM-mix een beetje aan rond het plantje. Niet te stijf want de mix moet lekker luchtig blijven! Geef tot slot nog wat extra water.

Help je plantje omhoog te groeien

Een tomaat houdt zichzelf niet vast aan het klimrek maar heeft jouw hulp nodig. Zodra het plantje groot genoeg is maak je daarom de stam vast aan het klimrek. Gebruik daar klemmetjes of binders voor.

Tomaten maken zijscheuten. Die worden 'dieven' genoemd en ze groeien in de oksels van het blad. Haal ze telkens weg want ze kosten de plant veel energie. Die kan beter gebruikt worden voor de hoofdstengel en de tomaten die daar straks aankomen, toch?

Knip de dieven weg

Op een gegeven moment komen de eerste bloemstengels bloemstengels tevoorschijn. Daar groeien straks de tomaatjes aan.

Bloeistengel met de eerste tomaatjes

Ondertussen blijf je goed voor je plant zorgen: geef bij droog weer elke dag een beetje water en haal onkruid meteen weg, net als geel of dor blad. Controleer regelmatig of er nieuwe dieven zijn gekomen en haal die weg.

Extra voeding

Tomaten hebben veel voeding nodig. Geef de plant daarom elke maand een schep extra compost. Schep het gewoon bij de voet van de plant en laat het bovenop de mix liggen.

De plant beloont je dan door prima te groeien en met veel mooie trossen tomaatjes. Het blijft natuurlijk de natuur en de ene plant is de andere niet.

Het hangt ook een beetje af van het weer of je tomaat het goed doet. Lekker warm is een stuk beter dan koud en regenachtig.

De eerste rijpe tomaatjes

Tomaatjes zijn het lekkerst als ze goed rijp zijn maar nog wel stevig. Als je ze te lang laat hangen worden ze zacht en minder lekker. Het is dus een beetje uitproberen!

Let op: tomaatjes die (bijna) rijp zijn barsten snel als ze opeens meer water krijgen. Het is dus belangrijk dat je regelmatig en gelijkmatig water geeft!

Geniet ervan!

Einde tomaten seizoen

Rond eind augustus worden de dagen al weer flink korter. Hopelijk heb je tegen die tijd nog flink wat tomaatjes aan je plant hangen.

Om ze te helpen sneller rijp te worden knip je het bovenste gedeelte van de plant weg. Doe dat net boven het blad boven de laatste tros met al redelijk grote tomaten:

Top de tomatenplant

Zo gaat alle energie naar het afrijpen van de tomaten die er al hangen. Nieuwe trossen zullen nu sowieso niet meer rijpen.

Je kan blijven oogsten tot het kouder wordt (zo rond begin oktober) want dan gaat de plant heel snel achteruit: het blad wordt dan geel of zelfs zwart en de tomaten die er nog hangen zullen niet meer verder rijpen.

Pluk daarom alle tomaatjes die al een beetje aan het verkleuren zijn en leg ze op een schaal, samen met een rijpe banaan.

tomaatjes afrijpen

Doe de schaal in een grote plastic (doorschijnende) zak en zet die op een zonnige vensterbank. Dan worden de tomaatje vaak toch nog mooi rood en rijp.

Haal dan de plant uit je bak en verwijder de wortels uit de mix.

terug naar de MM-zaden

Moestuintips in je mailbox

Mail van Makkelijke Moestuin