Onderwerpen

Naaktslakken: niet te bestrijden?

Vind je dat je steeds meer last van naaktslakken hebt? Dat klopt wel. Er komen er steeds meer.

Naaktslak op weg naar basilicum
Naaktslak op weg naar basilicum

En tot voor kort hielp niets echt afdoende. Daarom maakten we zelf een product: schrikdraad voor slakken. Dat helpt wél. Tegen alle slakken, óók de naakte ;-).

Slakken schrikdraad

via GIPHY


Wat ging eraan vooraf?

Ik schreef er al eerder over: naaktslakken én huisjesslakken. Wat kan je ertegen doen, hoe kan je ze afschrikken of juist lokken en welke barrières houden ze tegen?

Slakken in de Makkelijke Moestuin

Een barrière voor slakken

In 2016, tijdens een enorme slakkenplaag, schreef ik dit:


Verslag slakkenstrijd 2016

Zag ik het eerst nog als een soort game: in 2016 werd het oorlog.

Er was een ware invasie: de naaktslakken deden er alles aan om te bewijzen dat mijn anti-slak middelen niet werken.

Slakkenborstel? Bakjes? No problem!
Slakkenborstel? Bakjes? No problem!

Horden naaktslakken klommen zonder pardon over de slakkenborstels. Mijn afgeknipte bakjes die tot dan toe uitstekend werkten, vormden geen enkele barrière meer.

Rucola, spinazie, peterselie: allemaal mjammie!
Rucola, spinazie, peterselie: allemaal mjammie!

Zelfs de rucola, peterselie en rode sla - planten die ze voorheen met rust lieten - wemelden van de exemplaren.

Koffie? Eierschalen? Ze lachten erom.


Het probleem met (naakt-)slakken

Eén slak produceert met gemak 600 eitjes per jaar. Daar hebben ze niet eens een andere slak voor nodig, want de meeste zijn tweeslachtig.

De eitjes komen uit als het lekker warm en vochtig is. Maar tot het zover is kunnen ze een lange periode overleven.

In een 'normaal' jaar zijn er 2 generaties slakken. Maar tijdens natte zomers zijn dat er makkelijk 3 of 4.

Doe je niets, dan oogst je nooit meer een ongeschonden kropje sla. Als dat kropje al kan groeien, want vaak eindigt het al bij de zaailing.

Opgeven is dus geen optie: ik probeerde nog wat andere middelen:


Biervallen

Een lezeres meldde me dat haar zelfgemaakt biervallen heel goed werken en dat haar plantjes sindsdien met rust gelaten worden. Ze gebruikt er yoghurtbekers met deksels voor, maakt op zo'n 4 cm vanaf de bodem wat openingen waar de slakken door kunnen kruipen, en drukt die dan in de mix - op een plek waar ze veel last van de slakken heeft - en giet er een laag bier in.

De naaktslakken komen op het bier af, drinken zich een stuk in de kraag, en sterven een benevelde verdrinkingsdood. Niet de allerslechtste dood, toch?

Ik heb nooit veel vertrouwen in biervallen gehad. Volgens mij genieten de slakken van het bier, om er vervolgens heel wat vrolijker weer uit te kruipen. Waarna ze zich alsnog tegoed te doen aan mijn plantjes. Ik dronk dat bier dus liever zelf op ;-)

Maar vooruit: ik probeerde het nog een keer:

Yoghurtbeker als bierval
Yoghurtbeker als bierval

En ja hoor: elke ochtend vond ik er inderdaad een flink aantal verdronken slakken in.

Hoera? Niet echt, want minstens zoveel slakken vond ik ernaast. Levend en volgevreten schuilend onder plantjes met gaten.

Grrr…


Koperband

Ook kreeg ik mail van mensen die heel enthousiast waren over koperband. Dus ondanks de tegengestelde geluiden die ik op internet tegenkwam, wilde ik dat wel eens zelf ervaren.

Ik kocht een rol kopertape - speciaal tegen slakken - en plakte het op een van mijn bakken met een al aangevreten pompoenplantje.

Na 1 nacht en 1 regenbui zag ik dit:

Naaktslak in bak met koperband
Wat doet die grote naaktslak daar?

"Wacht Jelle, dat kán natuurlijk een slak zijn die al in de bak zat."

We doen een test. Slakken genoeg, dus ik plak een aantal grote exemplaren tegen de bak - net onder het tape - gebruik het aangevreten blad als lokaas en wacht af.

De meeste slakken hebben hun buikjes al vol en blijven roerloos zitten.

Op 2 grote slakken na: een naaktslak en een huisjesslak. Ze gaan beiden op pad:

Koper houdt naaktslakken niet tegen
Links de naaktslak, helemaal rechts de huisjesslak

Nou, je ziet het: de naaktslak heeft nergens last van en glijdt in een aardig tempo over het kopertape heen:

Naaktslak gaat zonder problemen over kopertape heen
Koperband? Geen enkel probleem!

Voor de huisjesslak is het anders, die lijkt gevoeliger en draait om.


Nachtelijke slakkenjacht

In 2016 zat er dus niets anders op om de naaktslakken weg te plukken. Niet het leukste werk. Bovendien komen ze pas te voorschijn als het donker wordt.

En dus ging mijn moeder elke avond, vóór ze naar bed ging, onze bakken langs. Gewapend met een zaklamp en een emmer water waar ze de indringers meteen in kan mikken.

Lekker rustgevend voor het slapen gaan - dacht ze - maar elke nacht dromen over slakken is dat allesbehalve, ha ha!


Legmeel als lokmiddel

Om het haar makkelijk te maken zetten we bij elke bak schaaltjes met legmeel neer. Dat vinden slakken nóg veel lekkerder dan bier: ze kwamen er in horden op af.

Legmeel vinden ze wel heel erg lekker!
Legmeel vinden ze wel heel erg lekker!

(Legmeel is kippenvoer, in het dorp verderop verkopen ze het bij een dierenspeciaalzaak: € 4,- voor 5 kilo.)

De eerste avonden waren het er meer dan 400 (!), toen 300, later scoorde ze rond de 200 per rondje. Plus nog zo'n 50 in de biervallen, plus de beesten die ik overdag tegenkwam.


Waar is dat feestje?

Zo ging het weken lang. Waar komen die krengen vandaan?

Ik heb zo'n vermoeden dat ze een eigen social media kanaal hebben: waar vind je lekkere hapjes? En dat mijn Makkelijke Moestuinbakken bovenaan de lijst staan.


Nematoden: vooral tegen naaktslakken

Nematoden onder de microscoop

Een andere lezer wees me op nematoden.

Dat zijn piepkleine aaltjes die in de grond op zoek gaan naar slakken, die binnendringen en zich daar voortplanten.

Ze parasiteren op de slak, die daardoor stopt met eten en sterft.

Puur natuur dus: keihard!

Nematoden werken vooral goed tegen naaktslakken. Omdat die zich overdag op of onder de grond schuilhouden.

Het klonk goed, het leek me logisch en omdat ik toe was aan grof geschut, heb ik het meteen maar besteld.

Het is 100% biologisch en duurzaam, werkt alleen op slakken en is totaal onschadelijk voor je planten, andere dieren en jezelf.

no slug


En zowaar: het hielp!

De nematoden die ik eind mei over de bakken uitgoot, deden hun werk heel goed.

Konden we toen regelmatig honderden naaktslakken wegplukken, daarna waren het er hooguit nog een paar.

Het duurde wel even, want de eerste week leek het amper iets uit te maken.

Helaas zijn nematoden duur, en moet je het om de 6 tot 8 weken herhalen 😐.


Fast forward naar 2018

Omdat ik het helemaal zat was en geen enkel product kon vinden dat altijd werkt, tegen elke slak, ben ik zelf gaan tekenen.

Samen met een ontwerpbedrijf ontwikkelden we tijdens de winter een superproduct waar geen enkele slak overheen durft.

Dat duurde langer dan gehoopt, maar we testen de prototypes vanaf half april op 2 moestuinbakken.

Na nog wat kleine aanpassingen is het resultaat nu geweldig: voor het eerst oogst ik ongeschonden kropjes sla. Er staat zelfs basilicum in.

Bak met schrikdraad tegen slakken
Mijn testbak met schrikdraad tegen slakken

Inmiddels staat het in de shop:

Slakken schrikdraad

Succes!

PS:

Vóór je nu zegt: "Ach wat zielig, gun die slakken ook wat": we hebben een hele grote tuin, vol met lekkere hapjes. Daar mogen ze ongestoord hun gang gaan. Maar niet in mijn bakken!

Daarnaast zijn er een paar buitenlandse varianten zich hier razendsnel verspreiden. En omdat er steeds minder natuurlijke vijanden zijn, raakt het natuurlijk evenwicht behoorlijk verstoord.

Daar lees je hier meer over.

Moestuintips in je mailbox

Mail van Makkelijke Moestuin